در این تحقیق رابطه مشروعیت و کارآمدی یک حکومت از نظر ساکنان قلمرو آن و تفاوتهای موجود بین مردم ساکن در دو منطقه مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به کارویژه های مورد انتظار از یک حکومت پرسشنامه ای با تعداد 25 گویه طراحی و در بین جمعیت نمونه به تعداد 280 خانوار از ساکنان شمال و جنوب تهران عرضه شد تا معیارهای یک حکومت مقبول از نظر ایشان تعیین شده و تفاوت بین نگرشهای آنان مشخص شود.نتایج تحقیق نشان داد که در مجموع یک حکومت متکی بر اصول و معیارهای اسلامی مورد نظر مردم است و علاوه بر معیارهای عقلی و قانونی رایج در همه جوامع، برخی معیارهای مذهبی ناشی از کارویژه های یک حکومت دینی نیز در مقبولیت حکومت موثر است. اما در نگرش مردمی که متاثر از پایگاه اقتصادی و اجتماعی خود، در شمال و جنوب این شهر سکونت دارند، تفاوت معناداری وجود دارد.

در غالب آثار و متون سیاسی، همواره بر تفاوت و اختلاف معنایی میان دو واژه «امت» و «ملت» تاکید و اشاره می شود. مطابق دیدگاه رایج، معیار اصلی در تعریف واژه امت عبارت از جنبه اعتقادی و مذهبی آن بوده و مولفه ها و ویژگیهای جغرافیایی نظیر «سرزمین، جمعیت، حکومت» و نظایر آن برای این واژه در نظر گرفته نمی شود. بلکه به نحوی از معنای فرا سرزمینی در مورد واژه مذکور یاد می گردد. در حالی که مفهوم واژه ملت منطبق بر نگرشی مکان گرایانه قلمداد شده و آن را شامل گروه های انسانی فارغ از اعتقادات مشترک، و ساکن در سرزمینی معین با حکومت، تاریخ و آداب و رسوم مشترک به حساب می آورند. در این نوشته، برغم تصور رایج، بر این موضوع تاکید گردیده است که، واژه امت مفهومی دو وجهی بشمار می آید که همزمان هم واجد ویژگیهای مکانی و سرزمینی است و هم دارای ویژگیهای فراسرزمینی. از اینرو، در تفسیر مکان گرایانه می توان دو واژه امت و ملت را کاملا معادل و مرادف با یکدیگر به حساب آورد.

بررسی رفتار زیست محیطی شهروندان جوامع و عوامل موثر بر آن، هم چنان یکی از اساسی ترین موضوعات مورد توجه جامعه شناسان در حوزه محیط زیست است. این مقاله با هدف مطالعه رابطه متغیرهای دلبستگی مکانی و نگرش مسوولانه زیست محیطی با رفتار مسوولانه زیست محیطی انجام شده است. تاثیر نگرش مسوولانه زیست محیطی به عنوان متغیر واسطه به کار گرفته شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر، شهروندان 15 الی 75 ساله شهر تبریز و حجم نمونه آماری 456 نفر است که به شیوه پیمایش و روش نمونه گیری خوشه ای، با استفاده از ابزار پرسشنامه بررسی شده اند. اعتبار ابزار با تکنیک تحلیل عاملی و محاسبه KMO و پایایی آن با محاسبه آلفای کرونباخ بررسی شده است. یافته ها حاکی از آن است که دلبستگی شهروندان تبریز به محیط اجتماعی و کالبد طبیعی شهر برابر با 4.44 (74 درصد مقیاس تعریف شده) است، میانگین نمرات رفتار مسوولانه زیست محیطی برابر با 4.47 بوده که کمتر از میانگین نمرات نگرش مسوولانه زیست محیطی با مقدار 4.55 است. نتایج به دست آمده از مدل سازی معادلات ساختاری نشان می دهد که متغیر نگرش زیست محیطی به صورت مستقیم با ضریب مسیر 0.224 بر رفتار مسوولانه زیست محیطی تاثیر داشته و متغیر دلبستگی مکانی نیز با ضریب مسیر 0.53 بر رفتار زیست محیطی موثر است، متغیر دلبستگی مکانی نیز با ضریب مسیر 0.23 بر رفتار مسوولانه زیست محیطی تاثیر می گذارد. از طرفی دلبستگی مکانی با تاثیر بر نگرش مسوولانه زیست محیطی با ضریب مسیر 0.68، به طور غیرمستقیم بر رفتار مسوولانه زیست محیطی موثر است.

دوچرخه­سواری یک پدیده در حمل و نقل شهری است که در هر لحظه از زمان توانایی تخصیص موقعیت مکانی خاص را دارد. بر این اساس تحلیل مکانی سفرهای صورت گرفته با دوچرخه­ می­ تواند با تحلیل زمانی همراه باشد. عموما برای نمایش میزان تغییرات مکانی پدیده، استفاده از محیط GIS پیشنهاد می ­گردد؛ این درحالی است که جهت اعمال و نمایش تغییرات در طول زمان نیازمند تولید لایه ­های اطلاعاتی بیشتری خواهد بود. پژوهش حاضر امکان نمایش همزمان اطلاعات مکانی و زمانی را توسط مفهوم و ابزار تنسور میسر می ­سازد. با بهره­ گیری از این ابزار توان نمایش و تحلیل حجم بالایی از اطلاعات مکانی با قدرت تفکیک زمانی به سبب نمایش همزمان لایه ­های اطلاعاتی به وجود می ­آید. این مطالعه سعی بر آن دارد تحلیل­ های مکانی و زمانی را به طور هم زمان با استفاده از مفهوم تنسور به جهت درک چگونگی درخواست کاربران دوچرخه­ های اشتراکی شهر شیکاگو در ساعات مختلف از روز را بررسی کند. درواقع پژوهش حاضر به طور همزمان میزان، توزیع مکانی و توزیع زمانی سفرهای دوچرخه اشتراکی را تحلیل می نماید. علاوه بر این تعداد سفرهای دوچرخه­ ای در طول زمان در کنار میزان کاهش و افزایش سفرها از محلات از دید مکانی به صورت مجزا مورد مطالعه قرار می­ گیرند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می ­دهد که شیوع و گسترش کرونا در ماه آوریل 2020 در شیکاگو منجر به آن شده است که میزان استفاده از دوچرخه ­های اشتراکی در این شهر نسبت به مدت مشابه در سال 2019، 68/4% کاهش پیدا کند. این میزان در بررسی جزئی ­تر برای روزهای تعطیل این ماه با 64/3% و در روزهای عادی و غیرتعطیل با 72/6% کاهش همراه بوده است. همچنین در بررسی مکانی نشان داده­ می ­شود که در ماه آوریل سال 2020 محلاتی که در مرکز شهر واقع شده­ اند، بیشترین میزان کاهش در استفاده از دوچرخه ­های اشتراکی را تجربه می­کنند؛ علاوه بر آن پس از گسترش بیماری نیز درخواست استفاده از دوچرخه از مبادی و مقاصد یکسان افزایش پیدا کرده است.

به منظور دستیابی به توسعه پایدار، تشریح و ارزیابی وضعیت محیط زیست و منابع، پیش از هرگونه برنامه ریزی لازم و ضروری است. اهمیت ارزیابی سرزمین تا به آنجاست که چنانچه سرزمین بالقوه فاقد توان اکولوژیکی مناسب برای اجرای کاربری خاصی باشد (حتی در صورت نیاز اقتصادی، اجتماعی به وجود آن کاربری) اجرای آن طرح نه تنها سبب بهبود وضعیت زیست محیطی منطقه نمی گردد بلکه تخریب بیشتر محیط را نیز به ارمغان خواهد آورد. از آنجا که گردشگری رابطه تنگاتنگی با محیط دارد، ارزیابی توان محیطی در این حوزه اگر به گونه ای شایسته صورت پذیرد موجب اصلاح طرح ها و پیشگیری از بروز ناکامی در توسعه صنعت گردشگری می شود، همچنین تخریب پیش بینی نشده محیط زیست را تقلیل داده و جلوگیری می کند. پژوهش پیش رو با هدف ارزیابی توان اکولوژیک محیط برای تعیین مناطق مستعد طبیعت گردی با تاکید بر توسعه پایدار گردشگری در استان چهارمحال و بختیاری انجام شده است. به منظور رسیدن به این هدف از دو روش اسنادی و میدانی استفاده شده است. در قالب فرآیند ارزیابی توان اکولوژیک از طریق سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، از روش سیستمیک مخدوم در ارزیابی توان تفرج استفاده گردید. با توجه به این که موضوع پژوهش بررسی توان طبیعت گردی است، صرفا پارامترهای مورد نیاز تفرج گسترده (طبیعت گردی) مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها حاکی از آن است، حدود 32/1961 کیلومترمربع از سطح استان برای تفرج گسترده (طبقه یک) مناسب است که شهرستان لردگان بیشترین سطح مناسب و شهرستان بروجن، کمترین سطح را به خود اختصاص داده اند.

سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از مفاهیم محوری در علوم اجتماعی و جغرافیای انسانی، نقش تعیین کننده ای در فرایند توسعه و پویایی جوامع محلی ایفا می کند. این مفهوم بر ظرفیت روابط اجتماعی، شبکه های تعاملی و هنجارهای مشترک برای تسهیل کنش جمعی و دستیابی به اهداف مشترک تأکید دارد و در بستر نگرش ها، ارزش ها و رفتارهای اجتماعی افراد شکل می گیرد. از منظر فضایی، توزیع و کیفیت سرمایه اجتماعی می تواند در نواحی مختلف یک شهرستان الگوهای متفاوتی داشته باشد و بر میزان انسجام اجتماعی و کارآمدی کنش جمعی اثر بگذارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطه میان نگرش های اجتماعی ساکنان و سطح سرمایه اجتماعی در دهستان های شهرستان کنگاور انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کمی و به روش پیمایشی صورت گرفت. جامعه آماری شامل ساکنان دهستان های شهرستان کنگاور بوده و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 492 نفر تعیین شد. نمونه گیری به شیوه خوشه ای انجام گرفت و داده ها از طریق پرسش نامه محقق ساخته گردآوری و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که الگوی نگرش اجتماعی در دهستان ها از همگنی برخوردار نیست. در دهستان های قزوینه و فش، غلبه نگرش های فردمحور و مبتنی بر منفعت شخصی مشاهده شد که با مرحله دوم نظریه رشد اخلاقی کلبرگ همخوانی دارد و بیانگر سطح پایین سرمایه اجتماعی است. در مقابل، در دهستان های کارخانه، کرماجان و دهلر، نگرش غالب جامعه محور بوده و با مرحله سوم نظریه کلبرگ انطباق دارد، مرحله ای که در آن اولویت با منافع جمعی و پذیرش انتظارات اجتماعی است. در این نواحی، سرمایه اجتماعی در سطح متوسط ارزیابی می شود و مطابق دیدگاه پاتنام، عناصر اعتماد اجتماعی، شبکه های ارتباطی و هنجارهای مشترک تا حدی نهادینه شده اند. براین اساس، ارتقای سرمایه اجتماعی مستلزم تقویت حس تعلق مکانی، مسئولیت پذیری جمعی و گسترش مشارکت فعال در عرصه های محلی است.

استفاده بهینه از منابع آب زیرزمینی به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک با استفاده از روش‌های پایدار بهره‌برداری مانند قنوات همواره مورد توجه بوده است. از طرفی، تحلیل اطلاعات مکانی موثر بر وجود آب‌های زیرزمینی به روش‌های تحلیلی قوی نیاز دارد تا بتواند روابط غیرخطی، ارتباط درونی و اطلاعات پنهان میان لایه‌ها را تفسیر نماید. در همین ارتباط، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی مقایسه‌ای تغییرات مکانی پتانسیل آب زیرزمینی با استفاده از مدل‌های نسبت فراوانی و وزن شواهد در محدوده شهرستان اسفراین استان خراسان شمالی برنامه‌ریزی شده است. عوامل ارتفاع از سطح دریا، جهت شیب، درجه شیب، کاربری اراضی، زمین‌شناسی، شاخص رطوبت توپوگرافی، انحنای دامنه، انحنای آبراهه، فاصله از رودخانه، تراکم زهکشی، شاخص توان آبراهه، فاصله از گسل و تراکم گسل به‌عنوان لایه‌های موثر در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه و براساس مدل‌های نسبت فراوانی و وزن شواهد میزان ارتباط آن‌ها با پتانسیل آب زیرزمینی تعیین شد. ارزیابی نقشه‌های تهیه شده با استفاده از منحنی عملکرد نسبی انجام شد. براساس نتایج، مدل نسبت فراوانی با مقدار سطح زیرمنحنی برابر با 4/84 درصد عملکرد بهتری نسبت به مدل وزن شواهد در منطقه مطالعاتی نشان داد. هم‌چنین، عوامل زمین‌شناسی، کاربری اراضی، ارتفاع از سطح دریا و فاصله از رودخانه در مدل‌های مورد استفاده به‌عنوان مهم‌ترین عوامل مؤثر بر پتانسیل آب زیرزمینی انتخاب شدند. علاوه بر این، 5/12، 45/28، 75/34، 3/19 و 5 درصد از منطقه مورد پژوهش به‌ترتیب در طبقات با پتانسیل خیلی کم، کم، متوسط، زیاد و خیلی‌ زیاد پتانسیل آب زیرزمینی براساس مدل نسبت فراوانی قرار گرفته‌اند. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند در سیاست‌گزاری‌ها و تصمیم‌سازی‌های مرتبط با مدیریت منابع آب و مکان‌یابی مناطق مستعد وجود قنات و استخراج آب‌های زیرزمینی یا اتخاذ راهبردهای مدیریت بهینه آبخوان در شهرستان اسفراین مورد استفاده قرار گیرد.

از آنجا که گردشگری اساساً یک پدیده ی مکان محور است، این فرض وجود دارد که هویت مکانی افراد، نگرش و حمایت از توسعه ی گردشگری ساکنان را تحت تأثیر قرار دهد؛ از این رو، هدف این مطالعه بررسی این مسأله است که آیا هویت مکانی ساکنان محلی می تواند نگرش آن ها را نسبت به اثرات گردشگری و همچنین حمایت از توسعه ی گردشگری تحت تأثیر قرار دهد. هویت مکانی به وسیله ی چهار اصلِ تمایز، تداوم، اعتماد به نفس و خودکارآمدی هدایت می شود. برای سنجش هویت مکانی ساکنان منطقه ی گردشگری کمردوغ و نیز نگرش و حمایت از توسعه ی گردشگری، پرسشنامه ای طراحی شد. جمعیت مورد مطالعه شامل ساکنان منطقه ی گردشگری کمردوغ بودند. اندازه ی نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان (220=n) تعیین شد. برای جمع آوری داده ها از روش نمونه گیری و برای آزمون فرضیه های تحقیق، از رگرسیون خطی استفاده شد. نتایج نشان داد، ارتباط مثبت و معناداری بین حمایت از توسعه ی گردشگری با تمایز، عزت نفس، خودکارآمدی و نگرش نسبت به اثرات مثبت گردشگری وجود دارد. متغیّر نگرش نسبت به تأثیرات منفی گردشگری رابطه ی منفی و معناداری با حمایت از گردشگری داشته است. رگرسیون نشان داد که خودکارآمدی، عزت نفس و تداوم، پیش بینی کننده های قابل توجهی از نگرش نسبت به اثرات مثبت گردشگری می باشند. همچنین درباره ی پیش بینی کننده های اثرات منفی گردشگری، تمایز و تداوم، تأثیر منفی و اعتماد به نفس تأثیر مثبتی بر نگرش نسبت به اثرات منفی گردشگری داشته اند. همچنین، نتایج رگرسیون نشان داد که تمایز، تداوم، اعتماد به نفس و نگرش نسبت به اثرات منفی و مثبت گردشگری بر حمایت ساکنان از توسعه ی گردشگری تأثیر می گذارد. این مقاله استدلال می کند که اثرات مثبت و منفی احساس شده از گردشگری و حمایت از توسعه ی گردشگری، تابع هویت مکانی و عناصر آن می باشند.